सन्दर्भ टुडे 
असार ३० : हल्धर नाग एउटा यस्तो नाम हो जो किताबी ज्ञान वा डिग्री भन्दा ज्ञानी र विद्वान हुनको लागि प्रमाणित गरेका छन्। कवि हलधर नागले पद्मश्री पुरस्कार पाएपछि उनी निरन्तर चर्चामा छन् ।
को हुन् हलधर नाग ?
३ जोडी लुगा, एकजोर भाँच्चिएका रबर चप्पल, एउटा अत्यन्तै थोत्रो चस्मा र ७३२ रुपैयाँ जम्मा पुँजीको मालिकलाई पद्मश्री पुरस्कारको विजेता घोषणा गरिएको छ । उनी हुन् ओडिशाका हलधर नाग। जो कोसली भाषाका प्रसिद्ध कवि हुन् । उनले अहिलेसम्म लेखेका सबै कविता र २० महाकाव्यहरू सम्झन्छन् र कठस्थ पनि छन् ।
हलधर नागको कोसली भाषाको कविता पनि पाँच विद्वानको पीएचडी अनुसन्धानको विषय हो । यसबाहेक सम्बलपुर विश्वविद्यालयले उनको सबै लेखन कार्यलाई हलधर ग्रन्थबली–२ नामक पुस्तकको रूपमा आफ्नो पाठ्यक्रममा समावेश गरेको छ ।
सादा लुगा, सेतो धोती, गम्छा र बनियान लगाएका हलधर प्रायः खाली खुट्टा नै रहन्छन् । यस्ता हीरालाई कुनै सञ्चार माध्यमले फेला पारेनन्, तर मोदी सरकारले खोज्यो र पद्मश्रीको लागि सिफारिस गर्यो ।
हलधर एक गरिब दलित परिवारबाट आएका थिए, १० वर्षको उमेरमा आमाबुवाको मृत्यु भएपछि उनले तेस्रो कक्षा पढ्दापढ्दै पढाई छोडे। अनाथको जीवन जिउँदै उनले ढाबामा फोहोर भाँडाकुँडा सफा गर्न धेरै वर्ष बिताए । पछि विद्यालयमा भान्साकोठाको काम पाए । केही वर्षपछि बैंकबाट एक हजार रुपैयाँ ऋण लिएर विद्यालयको अगाडि कलम–पेन्सिल आदिको सानो पसल खोले । जहाँ उनले विद्यालय समय पछिको बिदामा पार्टटाइम काम गर्न थाले
अब उनको साहित्यिक विशेषता तर्फ लागौं । हलधरले स्थानीय ओडिया भाषामा राम शबरी जस्ता केही धार्मिक विषयवस्तुहरूमा लेखेर सन् १९९५ तिर मानिसहरूलाई सुनाउन थाले । भावनाले भरिएका कविता लेखेर जबरजस्ती जनतामाझ प्रस्तुत गरेर उनी यति लोकप्रिय भएका थिए कि यो वर्ष राष्ट्रपतिले उनलाई साहित्यका लागि पद्मश्री प्रदान गरे ।
यति मात्र होइन, अहिले ५ जना विद्वानले साहित्यमा पीएचडी गरिरहेका छन् । हलधर आफैं भनें तेस्रो कक्षासम्म मात्र पढेका मान्छे हुन् । नागले कविता रचना गरेर साहित्यिक जगतलाई समृद्ध बनाएका छन् ।
