सन्दर्भ टुडे 
काठमाडौं । नेपाल संगीत तथा नाट्य प्रज्ञा प्रतिष्ठानको सभा हलमा ‘प्रगतिशील संगीत उत्सव २०८३’को पत्रकार भेटघाट चल्दै थियो । प्रगतिशील तथा जनवादी गीत गाएकै कारण प्रहरीको कुटाइ खाएर बेहोस भएको पल सम्झँदै प्रतिष्ठानका उपकुलपति शम्भु राई भावुक भए ।
त्यति बेला आफूहरूले गीत संगीतबाटै समाजमा चेतना दिने काम गरेको बताउँदै उपकुलपति राईले भने,‘ राणा काल हुँदै पञ्चायत काल र जनयुद्धको समय ज्यान जोखिममा राखेर कैयौँ प्रगतिशील कलाकारहरूले देश परिवर्तनका गीतहरू गाउँदै हिँडे । तर राज्यबाट कहिल्यै प्रगतिशील कलाकारहरूको योगदानको कदर नभएपछि हामीले प्रगतिशील गीतहरूको प्रवर्धनको लागि संगीत उत्सव गर्न लागेको हौँ ।’
उपकुलपति राईले कार्यक्रममा भने,‘जनयुद्धको समयमा रोल्पाको थवाङबाट धेरै प्रगतिशील गीत संगीतको सृजना भएको थियो । अहिले पनि गाउँ गाउँमा जन पक्षीय एवम् प्रगतिशील गीतहरू सुन्ने दर्शकहरू भएकाले यस पटकको हामीले प्रगतिशील संगीत उत्सव २०८३ थवाङमा गर्न लागेको हौँ’, प्रगतिशील संगीतको यो पहिलो महोत्सव भएको पनि उनले जानकारी गराए ।
उपकुलपति तथा गायक राई २०३०–३२ सालतिर रामेश, रायन, मञ्जुलहरूसँग सारंगी बजाएर पञ्चायत विरुद्ध प्रगतिशील गीत गाउँदै गाउँ गाउँ हिँड्थे । सोही क्रममा सुराकी मार्फत उनी पक्राउ परे । त्यसपछिको पल सम्झँदै राईले भने,‘त्यति बेला घोप्टो परेर ढाडमा बालुवा लगाएर त्यसमाथि जुटको बोरा राखेर प्रहरीले यति धेरै कुट्यो की म तीन दिनसम्म दुखाइले बेहोस जस्तो भएँ,’ भावुक हुँदै उनले भने,‘आखिर हामीले गीत मात्र त गाएका थियौँ नि । तर, मलद्धारामा लौरो घुसाएर, शरीर र पाइतालामा प्रहरीले निरन्तर कुट्दा अब बाँच्दिन जस्तो लागेको थियो ।’
