सन्दर्भ टुडे 
किरण बिक नेपाली युवा नेता तथा नेपालको बौद्धिक क्षेत्रमा प्रभावशाली मत निर्माणकर्तामध्ये एक हुन्। उहाँ लामो समयदेखि नेपाली मिडियामा सक्रिय रूपमा लेखन गर्दै आउनुभएको छ। विशेषगरी चलचित्र, शहरी विकास (Urban Development) तथा सामाजिक–राजनीतिक विषयहरूमा उहाँका विचारहरू निरन्तर प्रकाशित हुँदै आएका छन्। समसामयिक राष्ट्रिय बहसहरूमा युवापुस्ताको दृष्टिकोण प्रस्तुत गर्ने आवाजका रूपमा उहाँलाई चिनिन्छ। साथै, किरण बिकले Gen Z आन्दोलनमा सक्रिय र सिर्जनात्मक रूपमा सहभागिता जनाउनुभएको छ।
प्रश्न: चीनले नेपालको वर्तमान निर्वाचन प्रक्रियालाई कसरी हेर्छ, र नेपालमा चुनावी संक्रमणका बेला बेइजिङले आफ्ना राजनीतिक तथा रणनीतिक चासोहरू कसरी सुरक्षित गर्न खोज्न सक्छ?
उत्तर: चीन हाम्रो नजिकको मित्र राष्ट्र भएकोले उसले नेपालको लोकतान्त्रिक प्रक्रियाबाट आएको जननिर्णयलाई सधैं सम्मान गरेको छ। निर्वाचन नेपालमा लोकतन्त्रको सबैभन्दा ठूलो अभ्यास भएकाले चीनले विगतका सबै चुनावी चक्रहरूलाई पनि स्वागत गरेको थियो। नेपालको राजनीतिक अस्थिरताका बेला पनि चीनले आफूलाई तटस्थ र निष्पक्ष रूपमा प्रस्तुत गरेको छ। उसले सधैं शान्ति प्रक्रियालाई समर्थन गरेको देखिन्छ। हालै देखिएको Gen Z आन्दोलनलाई पनि चीनले अवश्यै चासोका साथ अवलोकन गरेको छ।
प्रश्न: सामाजिक सञ्जाल र सडक आन्दोलनमार्फत नेपालको Gen Z पुस्ता राजनीतिक रूपमा सक्रिय बन्दै जाँदा, यसले नेपालको राजनीतिक दिशालाई प्रभाव पार्न सक्ने अवस्थामा चीनका सम्भावित चिन्ताहरू के हुन सक्छन्?
उत्तर: हो, चीन केही हदसम्म चिन्तित भएको हुन सक्छ, किनभने हालको सरकार गठनको प्रक्रिया केही हिसाबले असामान्य देखिएको छ। मन्त्रीपरिषद्का केही सदस्यहरूको अमेरिका सँग नजिकको सम्बन्ध रहेको देखिन्छ। एउटा षड्यन्त्र सिद्धान्तले “Gen Z आन्दोलन अमेरिकाको दीर्घकालीन योजना हो” भन्ने पनि भन्छ — यद्यपि म जान्दछु कि Gen Z आन्दोलनमा अमेरिकाको प्रत्यक्ष संलग्नता छैन। तर आन्दोलन अघि र पछिका केही घटनाक्रमहरूलाई कतिपयले चासोका साथ हेरेका छन्। केही व्यक्तिहरू “Free Tibet” मुद्दासँग पनि सम्बन्धित देखिन्छन्। नेपाल भने सधैं “एक चीन नीति” प्रति प्रतिबद्ध रहेको छ, जसले नेपाल र चीन दुवैलाई फाइदा पुर्याएको छ। नेपाली युवाहरू एक–चीन नीतिको विरुद्धमा छैनन्; बरु उनीहरू यसबारे सकारात्मक नै छन्।
प्रश्न: डिजिटल रूपमा जोडिएको नेपाली युवापुस्ताको उदयले नेपालको वैदेशिक नीतिका प्राथमिकताहरू कसरी परिवर्तन गर्न सक्छ, र यसले नेपालमा चीनको दीर्घकालीन रणनीतिक उपस्थितिलाई कसरी असर पार्न सक्छ?
उत्तर: यो निकै गम्भीर प्रश्न हो। धेरै डिजिटल सामग्रीहरू युरोप र अमेरिकाबाट उत्पादन भइरहेका छन्, जसले नेपाली युवाहरूलाई उनीहरूको संस्कृति, जीवनशैली र सोचतर्फ आकर्षित गरेको छ। चीन भने नेपालका डिजिटल प्लेटफर्महरूमा कम देखिने देश हो। चिनियाँ सामग्रीहरू नेपालमा कम उपलब्ध छन्। त्यसैले चीनले नेपाली युवाहरूसँग अझ बढी अन्तरक्रिया र सांस्कृतिक सम्पर्क बढाउन आवश्यक देखिन्छ। नेपालको Gen Z आन्दोलन लामो समयदेखि चलेको राजनीतिक निराशा, अविकास र गहिरो जरा गाडेको भ्रष्टाचारको परिणाम हो। त्यसको विपरीत, चीनमा भ्रष्टाचार न्यून रहेको र विकास देशभर फैलिएको भन्ने धारणा छ। चिनियाँ युवाहरू सन्तुष्ट देखिन्छन् र चिनियाँ सरकारले युवाहरूको चासो सम्बोधन गर्न सफल भएको मानिन्छ।
प्रश्न: नेपालमा सरकार परिवर्तन हुँदा वामपन्थी, मध्यमार्गी वा राष्ट्रवादी शक्तिहरूको उतारचढावले नेपाल–चीन सहकार्य (पूर्वाधार, व्यापार, सुरक्षा) मा कस्तो प्रभाव पार्छ?
उत्तर: हाल देखिएको Gen Z आन्दोलन र निर्वाचन कुनै कडा विचारधारामा आधारित भन्दा पनि केही बलिया एजेन्डामा आधारित देखिन्छ। यी एजेन्डाहरू “पुराना विरुद्ध नयाँ” भन्ने भावनामा केन्द्रित छन्। युवाहरूलाई नयाँ विकल्प चाहिएको छ, र मतदाताहरू पुराना दलहरूबाट मत सार्ने मनस्थितिमा छन्। चीनले यी घटनाक्रमहरूलाई नजिकबाट हेरिरहेको हुन सक्छ। तर हाम्रो मत कुनै पनि विदेशी शक्तिको पक्षमा उभिने दललाई जानु हुँदैन। नेपालले द्विपक्षीय स्वार्थभन्दा माथि राष्ट्रिय हित हेर्नुपर्छ। चीनलगायत धेरै देशहरू नेपालका मित्र हुन्। चीनले सधैं नेपाली जनताको मूल हितलाई सम्मान गरेको छ र हाम्रो आन्तरिक राजनीतिक अवस्थामाथि हस्तक्षेप नगरेको देखिन्छ। चीनले नेपालको लोकतान्त्रिक, निष्पक्ष र स्वतन्त्र निर्वाचन परिणामलाई स्वीकार गर्नेछ।
प्रश्न: नेपालमा राजनीतिक अस्थिरता वा गठबन्धन भंग भएका बेला चीनले कूटनीतिक वा आर्थिक रूपमा कस्तो प्रतिक्रिया जनाउन सक्छ, र यसले नेपालको स्वतन्त्रता तथा भारत–चीन सन्तुलनमा कस्तो प्रभाव पार्न सक्छ?
उत्तर: अहिलेसम्म चीनले आफूलाई तटस्थ र सावधानीपूर्ण मित्रका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ। उसले नेपालका हितहरू युरोपेली वा अमेरिकी एजेन्डाबाट प्रभावित नहोस् भन्ने चाहना राखेको देखिन्छ। नेपालले चीनले विभिन्न क्षेत्रमा दिएको सहयोगको सम्मान गर्नुपर्छ। चीनका राष्ट्रपति सी चिनफिङले नेपाललाई प्राथमिकतामा राखेको पनि देखिन्छ। हालसम्मका गतिविधिहरू हेर्दा चीनले नेपाली जनताको चुनावी निर्णयलाई सम्मान गर्नेछ भन्ने बुझिन्छ। साथै नेपालले पनि चीनका मुख्य नीतिगत सिद्धान्तहरूलाई नोक्सान नपुर्याउने गरी असल छिमेकीको रूपमा अघि बढ्नुपर्छ।
