सञ्चार प्रविधिको दुरुपयोगमा पत्रकार कति दोषी?

काठमाडौं, साउन २ — डिजिटल प्रविधि र सामाजिक सञ्जालको बढ्दो प्रयोगसँगै मिथ्या सूचना, अफवाह र दुराशययुक्त सामग्रीको फैलावटले पत्रकारिता र समाज दुवैलाई चुनौती दिएको विषयमा वरिष्ठ पत्रकार धर्मेन्द्र झाले आफ्नो विचार प्रस्तुत गरेका छन्।

उनका अनुसार केही घटनामा तथ्य पुष्टि नगरी समाचार र सामग्री सार्वजनिक गर्ने प्रवृत्ति बढ्दा आम नागरिक भ्रमित हुने अवस्था सिर्जना भएको छ। सामाजिक सञ्जालमा ‘भाइरल’ हुने होडले तथ्य परीक्षण, सम्पादकीय जिम्मेवारी र पत्रकारिताका आधारभूत मूल्य कमजोर बनाइरहेको उनले उल्लेख गरेका छन्।

लेखमा एआई, डीपफेक, नक्कली भिडियो, झुटा तथ्याङ्क तथा एल्गोरिदमको दुरुपयोगले गलत सूचना फैलाउन सहज भएको भन्दै यसले लोकतान्त्रिक समाजमा सूचित निर्णय गर्ने नागरिकको अधिकारमा असर पार्ने चेतावनी दिइएको छ।

लेखकले पत्रकार मात्र होइन, राज्य, राजनीतिक दल, सञ्चारमाध्यम, प्रविधि कम्पनी र नागरिक सबैले जिम्मेवार भूमिका निर्वाह गरी डिजिटल माध्यममा फैलिने मिथ्या सूचना नियन्त्रण गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याएका छन्। पत्रकारिताको विश्वसनीयता कायम राख्न तथ्यमा आधारित, सन्तुलित र जिम्मेवार समाचार सम्प्रेषण अपरिहार्य रहेको निष्कर्ष लेखमा प्रस्तुत गरिएको छ।